Οικολογική Επιθεώρηση

  • Μεγαλύτερο μέγεθος γραμματοσειράς
  • Προκαθορισμένο μέγεθος γραμματοσειράς
  • Μικρότερο μέγεθος γραμματοσειράς

Νέα Διεθνής Αταξία;

E-mail Εκτύπωση
Δύσκολα τα λόγια περιγράφουν τη θλίψη και τη φρίκη που μας προκάλεσε η πρόσφατη εκδήλωση της ιμπεριαλιστικής επιθετικότητας στη Μέση Ανατολή. Δεν είναι μόνο οι χιλιάδες άνθρωποι που υπέφεραν, είναι επίσης η ραγδαία εξάπλωση του φανατισμού και της ακρότητας διεθνώς. Είναι ακόμη η συνεχιζόμενη διαστρέβλωση του διεθνούς δικαίου και το κουρέλιασμα εννοιών όπως δημοκρατία και ανθρωπισμός, έννοιες που περικλείουν ότι καλό έχει να επιδείξει ο δυτικός πολιτισμός.

Οι εξελίξεις των τελευταίων χρόνων και ο «πόλεμος κατά της τρομοκρατίας» όλο και απομακρύνουν την ελπίδα να διαμορφωθεί ένα διεθνές σύστημα ειρηνικής συνεργασίας, στο οποίο πολλοί ήλπισαν μετά το τέλος του ψυχρού πολέμου.

Και η τραγική ειρωνεία είναι ότι αυτό δεν καταλήγει σε όφελος της μόνης υπερδύναμης, ούτε της «νέας τάξης πραγμάτων» που αυτή θέλησε να επιβάλλει. Αντίθετα, όπως προέβλεπαν οι πιο διορατικοί, επανερχόμαστε σε εποχές αλληλοσυγκρουόμενων εθνικισμών, αποικιακών επεμβάσεων και τυφλής τρομοκρατίας, που φέρνουν στο νου μάλλον την εποχή πριν από τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, παρά τον 21ο αιώνα.

Ακόμη χειρότερα, φαίνεται πως ξεκινάει μια νέα κούρσα απόκτησης πυρηνικών, που μαθηματικά θα οδηγήσει στο σημείο κάθε κράτος και κάθε οπλαρχηγός να έχει και τη Βόμβα του.

Δεν είμαστε βέβαια σε θέση να γνωρίζουμε τα κίνητρα των ΗΠΑ, εάν δηλαδή η πολιτική της υπερδύναμης οδηγείται τελικά από στενόμυαλο φανατισμό ή από ψυχρό υπολογισμό. Έτσι κι αλλιώς η Δύση έχει μακρά παράδοση στο να τα συνδυάζει και τα δύο, από την εποχή των σταυροφόρων και των κονκισταδόρων μέχρι σήμερα. Σίγουρα, το τέλος του Ψυχρού Πολέμου έμοιαζε μοναδική ευκαιρία για όσους βρέθηκαν πάνοπλοι, χωρίς αντιπάλους, να κεφαλαιοποιήσουν τη «νίκη» τους, τη στιγμή που είχαν την υπεροπλία.

Παράβλεψαν βέβαια δυό - τρία ψιλοπράγματα, που τώρα αρχίζουν να τα κατανοούν με τον οδυνηρό τρόπο:

- Τα «σοσιαλιστικά» καθεστώτα δεν έπεσαν εξαιτίας της αδιάλλακτης πολιτικής των γερακιών της Ουάσιγκτον. Αντίθετα, κατέρρευσαν υπό το βάρος της ανικανότητάς τους και των εσωτερικών εξεγέρσεων. Όπως αποδεικνύεται συνεχώς, τα καθεστώτα δεν αλλάξουν σε μια νύχτα, όταν ο λαός τα στηρίζει. Επρόκειτο για μια νίκη των λαών επομένως, όχι των μυστικών υπηρεσιών (καλό θα ήταν να το καταλάβουν αυτό και στη χώρα μας, κάποτε, όσοι αριστεροί ταύτισαν την ιδεολογία τους με τις ιδεοληψίες του ψυχρού πολέμου).

- Η εποχή της αποικιοκρατίας πέρασε. Ούτε πνευματικά, ούτε πληθυσμιακά, ούτε καν οικονομικά έχει πλέον ο «δυτικός κόσμος» την ικανότητα να κρατά σε υποταγή αναρίθμητα πλήθη ανθρώπων, με δοτούς κυβερνήτες, ιεραποστόλους και λίγες κανονιοφόρους. Οι λαοί δεν βλέπουν πλέον το δυτικό πολιτισμό με δέος αλλά, αντίθετα, με οργή και απέχθεια. Όσο δε περνούν τα χρόνια αρχίζουν πολλοί να μαθαίνουν και τα μυστικά του, δηλαδή τη μεθοδικότητα, την οργάνωση και τη λεπτομερή εκμετάλλευση της τεχνολογίας.

- Η Γη καταστρέφεται. Όσο κι αν οι ηγέτες στρουθοκαμηλίζουν, είναι πιο αναγκαία από ποτέ η παγκόσμια συναίνεση και η από κοινού λήψη μέτρων για μια σειρά φλέγοντα (κυριολεκτικά) προβλήματα, με πρώτο την υπερθέρμανση του πλανήτη.

Ακόμη περισσότερο, δεν είναι πλέον δυνατή η επέκταση, ούτε καν η συντήρηση, του υφιστάμενου βιομηχανικού - καταναλωτικού μοντέλου ανάπτυξης. Αυτό είναι κάτι που δεν αρέσει ούτε στους πλούσιους ούτε στους φτωχούς, ούτε στην Ανατολή ούτε στη Δύση. Αυτή είναι όμως η αλήθεια.

Το όραμα του οικολογικού κινήματος για μια στροφή προς κοινωνίες λιγότερο συγκεντρωτικές, που συνεργάζονται στη βάση διεθνών αρχών και στηρίζουν την ευημερία τους σε ήπια μοντέλα ανάπτυξης, δεν είναι ένα ουτοπικό όνειρο, αλλά παγκόσμια αναγκαιότητα και η μοναδική διέξοδος για το μέλλον.

Αλλιώς θα καταλήξουμε, σε λίγες δεκαετίες από τώρα, ενώ ο πλανήτης θα ψήνεται εμείς να κόβουμε ο ένας το λαρύγγι του άλλου, για την τελευταία σταγόνα πετρέλαιο.