Οικολογική Επιθεώρηση

  • Μεγαλύτερο μέγεθος γραμματοσειράς
  • Προκαθορισμένο μέγεθος γραμματοσειράς
  • Μικρότερο μέγεθος γραμματοσειράς

Το κίνημα αμφισβήτησης σε σταυροδρόμι - Σελίδα 2

E-mail Εκτύπωση
Ευρετήριο Άρθρου
Το κίνημα αμφισβήτησης σε σταυροδρόμι
Μπορούσε να γίνει αλλιώς;
Όλες οι Σελίδες

Μπορούσε να γίνει αλλιώς;
Έχει υποστηριχθεί ότι η καθοδική αυτή πορεία ήταν περίπου νομοτελειακή, αφού κάποιες πολιτικές δυνάμεις είχαν εξαρχής αρνηθεί την ιδέα ενός κοινού οργανωτικού σχήματος. Όμως οι δυνατότητες που εξετάστηκαν αφορούσαν αποκλειστικά τον πολιτικό συντονισμό: τέτοιος συντονισμός, συμβατός με την ηγεμονία των πολιτικών φορέων, είναι φυσικά ανέφικτος, με δεδομένες τις ανεπίλυτες ενδοαριστερές διαμάχες. Ο τεχνικός όμως συντονισμός -που διεθνώς αποτελεί τον κανόνα στο κίνημα- δεν φάνηκε να ενδιαφέρει κανέναν, ακόμη και όταν προτάθηκε αναλυτικά και έγκαιρα από διάφορες πλευρές του οικολογικού χώρου.

Από την άλλη πλευρά, οι πολιτικοί φορείς είχαν κάθε δυνατότητα να χαλαρώσουν τις διαχωριστικές γραμμές ανάμεσα στις διάφορες πτέρυγες του κινήματος, αποφεύγοντας να δώσουν επίσημο χρίσμα σε μια μόνο επιτροπή ή σχήμα συντονισμού. Μια τέτοια επιλογή θα έδινε -έστω εκ των υστέρων- έμφαση στον πρωταρχικά κοινωνικό χαρακτήρα του κινήματος και θα επέτρεπε σε ανθρώπους διαφορετικών επιτροπών να πιέζουν από κοινού για συνεννόηση και συντονισμό, με αποτελέσματα πιθανόν θετικότερα. Οι Οικολόγοι Πράσινοι υιοθέτησαν μια τέτοια επιλογή αλλά οι οργανωμένες δυνάμεις τους δεν επαρκούσαν για να κάνουν τη διαφορά. Ενδεικτικό είναι άλλωστε ότι τη στάση αυτή δυσκολεύονται να κατανοήσουν ακόμη και δυνάμεις που μέχρι χθες ορκίζονταν στην αυτονομία των κοινωνικών κινημάτων.

Για τη συνέχεια
Οι αντιλήψεις που καθόρισαν τη μέχρι τώρα πορεία του κινήματος, εξακολουθούν να κυριαρχούν. Αυτή τη φορά ο πολιτικός τους ορίζοντας τοποθετείται στις κάλπες, όπου ελπίζουν να εξαργυρώσουν τον ιδιόμορφο "πατριωτισμό" που αναπτύχθηκε στα πλαίσια κάθε σχήματος συντονισμού. Έτσι:

· Το πνεύμα του εργατισμού και της επικέντρωσης σε οικονομικά αιτήματα, έφτασε μέχρι πλήρη σύμπλευση με τις συνδικαλιστικές γραφειοκρατίες, οδηγώντας σε αποτυχία και τη διαδήλωση στη ΔΕΘ. Και ενώ τα διεθνή κινήματα κινητοποιούνταν για τη σύνοδο του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου στο Μεξικό, το αντίστοιχο ελληνικό επικεντρωνόταν αντιπολιτευτικά στην εγχώρια πρωθυπουργική ομιλία στη ΔΕΘ.
· Το μποϋκοτάζ κατά της Κόκα Κόλα που ξεκίνησε τον περασμένο Ιούλιο από συνδικάτα του Παγκόσμιου Κοινωνικού Φόρουμ, ελάχιστους συγκίνησε από όσους μιλούν στο όνομά του.
· Ζητήματα όπως τα ελληνικά δάση και η νεοφιλελεύθερη επίθεση σε συλλογικά αγαθά θεωρούνται ίσως και ανιαρή θεματολογία άλλων.

Αν συνεχίσουμε έτσι, το κίνημα αμφισβήτησης στη χώρα μας θα γνωρίσει μια ακόμη καμπή προς τα κάτω, με συνέπειες ακόμη σοβαρότερες. Γι' αυτό ακριβώς, χρειάζεται να αναζητήσουμε τους όρους για μια ποιοτική στροφή:
· Με τονισμό του κοινωνικού χαρακτήρα του κινήματος και προτεραιότητα στο ρόλο των κοινωνικών οργανώσεων.
· Με έμφαση (και) στα θεματικά μέτωπα που γέννησαν διεθνώς το κίνημα, από τον έλεγχο των χρηματαγορών μέχρι το κλίμα και από τα μεταλλαγμένα μέχρι τις σχέσεις Βορρά-Νότου.
· Με προσπάθειες να οικοδομούμε από τώρα όσο μπορούμε περισσότερα ψήγματα από τον κόσμο που οραματιζόμαστε.
· Με εγκατάλειψη των μετωπικών αντιλήψεων, ώστε τα σχήματα συντονισμού να λειτουργήσουν περισσότερο ως δίκτυα δράσης και φόρουμ ιδεών.

Παράλληλα, βέβαια, χρειάζεται διάλογος και για την ίδια την κεντρική πολιτική και τη σχέση της με το κίνημα. Η σχέση αυτή είναι λογικό να στηρίζεται σε όσμωση απόψεων και ρευμάτων, εμπλουτισμό των πολιτικών προγραμμάτων με στοιχεία από την "ατζέντα" του κινήματος, αναζήτηση όρων αλληλοσυμπλήρωσης, όχι όμως σε αντιλήψεις που αντιμετωπίζουν κατά βάση το κίνημα ως ένα ακόμη πεδίο πολιτικών συνεργασιών και ανταγωνισμού, με τελικό έπαθλο την προσέλκυση των ανένταχτων. Για το κόστος που είχε στο κίνημα η επικράτηση τέτοιων λογικών, οι δυνάμεις που τις επέβαλαν (και που τώρα ετοιμάζονται να κεφαλαιοποιήσουν τα μικροκομματικά τους κέρδη), οφείλουν κάποιο είδος λογοδοσίας. Η ανάγκη ενός πολιτικού πόλου με διαφορετική αντίληψη για το κίνημα γίνεται όλο και πιο επιτακτική.

Υπάρχουν λοιπόν ακόμη δυνατότητες για διόρθωση πορείας; Πιθανότατα ναι, αρκεί οι ενδιαφερόμενες κοινωνικές και πολιτικές δυνάμεις να το επιχειρήσουν έγκαιρα και ουσιαστικά.

8/10/2003

Mιχάλης Τρεμόπουλος
Γιάννης Παρασκευόπουλος

(Μέλη της Γραμματείας των Οικολόγων Πράσινων, ιδρυτικά μέλη του Ελληνικού Κοινωνικού Φόρουμ και της Πρωτοβουλίας "Γένοβα 2001", αντίστοιχα)